20 feb 2012
Algemeen
De Basiscompetentielijst leerkracht komt deze week beschikbaar binnen Integraal. Deze is door ons met de grootste zorgvuldigheid samengesteld. Niettemin bieden wij deze lijst vooralsnog aan als experimenteel. Deels heeft dat te maken met het nog lopende proces van herijking van de bekwaamheden. Niet uit te sluiten valt dat zich nog onvoorziene ontwikkelingen voordoen waar we op moeten afstemmen. Voor een ander deel hangt dit samen met onze ontwikkelfilosofie. De beste producten komen tot stand in interactie met de gebruikers. Net zoals bij alle andere lijsten het geval is, geldt ook voor deze lijst dat we op basis van gebruikerservaringen de vragenlijst nog verder verbeteren.
Om bovenstaande redenen kan het voorkomen dat tussentijds vragen aangepast worden. Hoewel wij grote zorgvuldigheid in acht nemen daarbij kan dit soms enig ongemak met zich meebrengen.
s
Indeling
De Basiscompetentielijst leerkracht sluit grotendeels aan bij de huidige indeling in bekwaamheidseisen. Bestudering van de evaluatierapporten met betrekking tot de bekwaamheidseisen toont aan dat de huidige indeling in zeven bekwaamheidseisen als bruikbaar wordt ervaren.
Kennis als apart domein
Wel kozen we ervoor om kennis op te nemen als apart domein. Nu loopt kennis vaak door alle domeinen heen. Wij zijn van mening dat het nadrukkelijker onderscheiden van kennis behulpzaam kan zijn in competentiemanagement. Het doet ook recht aan het gegeven dat de ontwikkeling van de meeste bekwaamheidseisen ontwikkeling van kennis veronderstelt.
Aandacht voor kwaliteiten
De basiscompetentielijst leerkracht bevat ook een onderdeel “kwaliteiten”.
De ontwikkelbaarheid van competenties hangt samen met de kwaliteiten waarover iemand beschikt. Deze kwaliteiten zijn meer dan competenties verweven met de persoon van de leerkracht. Sturen op effectief leerkrachtgedrag is zoveel kansrijker als daarbij rekening gehouden wordt met de mate waarin de door ons beschreven kwaliteiten aanwezig zijn. Zicht hebben op de mate waarin bepaalde kwaliteiten sterk of minder sterk aanwezig zijn binnen het team bevorderen een goede interne analyse. Hebben wij op onze school de kwaliteiten om onze onderwijsvisie ook waar te kunnen maken waar deze onderwijsvisie een beroep op doet?
Concreet
Uit de evaluatie van de huidige bekwaamheidseisen kwam naar voren dat het onderwijs behoefte heeft aan een concretere uitwerking van de bekwaamheidseisen. In de samenstelling van onze vragenlijst hebben we met deze notie nadrukkelijk rekening gehouden. Dat wordt zichtbaar in de toelichtingen bij de vragen.
Differentiatie mogelijk
In ons streven om de bekwaamheidseisen veel operationeler te maken zonder tot een eindeloze hoeveelheid kijkwijzers te komen, concludeerden we herhaaldelijk dat het moeilijk vol te houden is om de bekwaamheidseisen als minimum aan te merken. In de verschillende evaluatierapporten lijkt in brede zin onderkend te worden dat je niet van een startende leerkracht mag verwachten wat in de huidige bekwaamheidseisen gesteld wordt. Alle indicatoren overziende, lijkt het ons realistisch om er vanuit te gaan dat een startende leerkracht er een aantal jaren voor nodig heeft om aan de bekwaamheidseisen zoals door ons uitgewerkt te voldoen.
Op basis van deze lijst zien wij idealiter dat scholen zelf een Starterslijst samen¬stel¬len die aansluit bij hun schoolspecifieke situatie. Dit is heel eenvoudig mogelijk:
Beheer --> Vragenlijsten --> Nieuwe vragenlijst samenstellen --> “Zelf” selecteren (en later ook “Collega”, etc. i.v.m. 360 graden feedback). Net als bij andere vragenlijsten kunt u nu zelf een selectie maken. U kunt uw lijst een eigen naam toekennen. Deze lijst is vervolgens te zien voor leerkrachten.
Overigens zullen we in de doorontwikkeling nog vragen toevoegen die afgestemd zijn op "Gevorderd niveau" en waar mogelijk ook "Expert niveau."
Oranje of groen
Ook bij de basiscompetentielijsten hanteren we een vierpuntschaal. (scoremogelijkheid 0,1,2 en 3). Elk onderwerp krijgt ook een gemiddelde score. Echter, we hanteren maar twee kleuren in plaats van vier zoals bij de andere vragenlijsten:
- oranje: zwakker dan sterk
- groen: sterker dan zwak
Hoewel nooit voorkomen kan worden dat leerkrachten de terugkoppeling als beoordelend beleven, zijn we van mening dat het gebruik van twee in plaats van vier kleuren de leerkracht meer richt op reflectie.
Verbinding
De vragenlijst anticipeert op het experimenteel toezichtkader van de inspectie en sluit goed aan bij de basisvragenlijst. De vragenlijst houdt rekening met huidige ontwikkelingen als opbrengstgericht werken en handelingsgericht werken. De basiscompetentielijst is niet specifiek afgestemd op meer specifieke onderwijstypen zoals Montessorionderwijs, Jenaplanonderwijs of anderszins.
Tot besluit
Wij hopen dat veel scholen de basiscompetentielijst leerkracht gaan inzetten. Schroom niet ons van feedback te voorzien. Deze kunt u richten aan
relatiebeheer@integraal.nl.